Na de ruige overgang naar Italië tijdens etappe 3 voelt dag 4 compleet anders aan. Vanuit Rifugio Elisabetta wandel je hoog boven de Val Veny-vallei richting Courmayeur, over één van de bekendste balkonroutes van de volledige Tour du Mont Blanc. De etappe staat vooral bekend om de indrukwekkende uitzichten op de zuidkant van het Mont Blanc-massief, enorme gletsjers, ruige bergpieken en lange panoramische bergpaden die urenlang langs de flank van de vallei lopen.
Hoewel deze dag op papier minder zwaar lijkt dan de eerdere bergetappes, wordt de afstand en het constante op en af onderweg vaak onderschat. Uiteindelijk daal je af richting Courmayeur, een sfeervolle Italiaanse bergstad met restaurants, winkels, supermarkten en terrasjes.
Over de Tour du Mont Blanc
De Tour du Mont Blanc (TMB) is één van de bekendste meerdaagse wandelroutes van Europa. Tijdens deze tocht loop je door Frankrijk, Italië en Zwitserland, steeds met het Mont Blanc-massief op de achtergrond. In deze serie wandelen we de volledige TMB in 11 dagen. In het hoofdartikel over de Tour du Mont Blanc lees je meer over de route, voorbereiding en planning.
De route van Rifugio Elisabetta naar Courmayeur
Vanuit de refuge, waar je hebt overnacht, daal je eerst via een stenig zigzagpad af richting de brede vallei van Val Veny. Onderweg hoor je regelmatig het gerommel van smeltwater en gletsjers in de verte.
Door Val Veny en langs Lago Combal
Beneden volgt een relatief vlak stuk over de Strada Lago Combal, een oude route door de vallei richting Lago Combal. Dit deel loopt opvallend rustig en ontspannen vergeleken met de zware cols van de eerdere etappes. Onderweg kijk je continu uit op enorme morenes, gletsjers en de grillige bergtoppen van de zuidkant van het Mont Blanc-massief. Vooral de Aiguille Noire de Peuterey domineert hier voortdurend het uitzicht.
Lago Combal zelf is een ondiep gletsjermeer dat bekendstaat om de mooie weerspiegelingen van de omliggende bergen in het water. Bij helder weer is dit één van de mooiste rustpunten van de dag.
De klim naar de balkonroute
Vanaf Lago Combal verandert het karakter van de etappe langzaam. Hier begint de klim omhoog richting de beroemde balkonroute boven Val Veny. Het pad stijgt geleidelijk via Arp Vielle Inferiore en Arp Vielle Superiore, waar het landschap steeds ruiger en panoramischer wordt.
Volgens veel wandelaars behoort dit stuk tot één van de mooiste trajecten van de volledige TMB, vooral door de constante uitzichten op gletsjers zoals Glacier du Miage, Glacier de Fréney en Glacier de Bruillard.
De balkonroute boven Val Veny
Eenmaal boven op de flank van de vallei volgt de beroemde balkonroute richting Courmayeur. Hoewel dit gedeelte technisch niet extreem moeilijk is, wordt het vaak onderschat. Het pad blijft namelijk urenlang op en neer golven langs de bergwand, waardoor het mentaal zwaarder kan aanvoelen dan verwacht.
Tegelijkertijd is dit misschien wel één van de meest fotogenieke delen van de hele Tour du Mont Blanc. Vrijwel de volledige zuidzijde van het Mont Blanc-massief ligt hier constant voor je open.
Onderweg passeer je kleine stroompjes, grashellingen, sneeuwvelden die vroeg in het seizoen kunnen blijven liggen en bergmeren zoals Lac des Vesses. In dit gebied worden ook regelmatig marmotten gespot tussen de rotsen.
Afdaling naar Courmayeur
Later op de route passeer je onder skiliften en verandert de sfeer langzaam van afgelegen hooggebergte naar een drukker en toeristischer berggebied boven Courmayeur. Uiteindelijk volgt nog een lange afdaling via bosachtige paden richting Dolonne en Courmayeur.
Vooral dit laatste stuk richting het dal kan behoorlijk zwaar zijn voor knieën en bovenbenen, zeker na meerdere dagen wandelen op de TMB. Uiteindelijk kom je uit in Courmayeur, één van de bekendste bergplaatsen van Italië, met gezellige straatjes, terrasjes, winkels en volop plekken om uit te rusten na de wandeling.
Eten en drinken onderweg tijdens etappe 4
Op de bovenstaande kaart zie je de belangrijkste routepunten van de dag. Je ziet meteen goed dat het startpunt dichtbij Cabane du Combal en het Lago Combal ligt. Vanaf daar loop je een stuk zonder voorzieningen.
In vergelijking met eerdere TMB-etappes zijn de voorzieningen onderweg tijdens deze wandeldag behoorlijk goed. Vooral in het eerste deel van de route kom je nog enkele fijne plekken tegen om iets te eten, koffie te drinken of water bij te vullen. De dag start natuurlijk bij Rifugio Elisabetta Soldini, waar je heerlijk kan ontbijten, voordat je vertrekt richting Courmayeur. Daarna volgt eerst een vrij ontspannen stuk door Val Veny richting Lago Combal.
Al relatief vroeg op de route, ongeveer een uur wandelen vanaf Rifugio Elisabetta, bereik je Cabane du Combal. Dit is zonder twijfel de populairste tussenstop van de etappe. De hut ligt prachtig bij Lago Combal en is een ideale plek voor koffie, lunch of een korte pauze voordat de klim richting de balkonroute begint. Cabane du Combal staat bekend om goede Italiaanse koffie en verse broodjes, waardoor het een populaire pauzeplek is onderweg.
Na Cabane du Combal worden de voorzieningen schaarser. Onderweg kom je nog enkele bergstromen tegen waar je eventueel water kunt bijvullen, vooral rond Arp Vielle. Een goede waterfilter is daarom erg belangrijk (ik raad deze sowieso aan voor als je de TMB wilt gaan lopen!) Pas later op de balkonroute verschijnen weer wat voorzieningen, vooral rond Rifugio Maison Vieille boven Courmayeur. Dit is een populaire rustplek vlak voor de afdaling richting het dal.
Variaties en shortcuts tijdens etappe 4
Tijdens deze etappe kun je kiezen voor een alternatieve route via de Mont Fortin-rug. In plaats van de klassieke balkonroute boven Val Veny klim je daarbij hoger de bergen in richting de kammen van Mont Fortin. Deze variant ligt alpiener, ruiger en een stuk hoger dan de standaardroute richting Courmayeur.
Voor de meeste wandelaars die de TMB in 11 dagen lopen is dit echter niet echt een logische optie. De standaardetappe van Rifugio Elisabetta naar Courmayeur geldt juist als een relatief lichtere overgangsdag na de zwaardere cols van de eerdere etappes. Via Mont Fortin maak je de route direct weer een flink stuk zwaarder.
Waar de normale route ongeveer 17 kilometer lang is met circa 500 meter stijgen en ongeveer 1.350 meter dalen, loopt de Mont Fortin-variant afhankelijk van de exacte routekeuze op richting ongeveer 20 tot 22 kilometer. Ook het aantal hoogtemeters stijgt fors naar grofweg 1.000 tot 1.200 meter klimmen. Daarmee verandert deze balkonetappe ineens weer in een serieuze bergdag.
Voordeel: De Mont Fortin-variant is een stuk minder populair dan de klassieke TMB-route richting Courmayeur, waardoor je onderweg vaak veel rustiger door het hooggebergte wandelt. Ben je nog niet heel ervaren met bergwandelen, is het weer wisselvallig of ligt er nog sneeuw hogerop? Dan is de normale TMB-route waarschijnlijk de verstandigste keuze. Je bent dan eerder in Courmayeur, waar je na meerdere dagen in refuges juist even kunt genieten van wat extra luxe en comfort.
Shortcut via La Visaille
De belangrijkste shortcut van deze etappe bevindt zich bij Lago Combal. Hier kun je ervoor kiezen om niet omhoog te klimmen richting de balkonroute, maar rechtdoor de vallei te volgen richting La Visaille. Vanuit daar vertrekken bussen richting Courmayeur.
Bij slecht weer, vermoeidheid, sneeuw op de hogere route e.d. wordt vaak aangeraden om deze lagere route via Val Veny te nemen in plaats van de hogere balkonroute boven de vallei.
Kabelbaan richting Courmayeur
Aan het einde van de etappe kun je boven Courmayeur eventueel een groot deel van de afdaling overslaan via de liften rond Plan Chécrouit. Normaal gesproken gaat het hierbij om de stoeltjeslift bij Maison Vieille richting Plan Chécrouit, gevolgd door de gondel naar Dolonne, net boven Courmayeur. Vooral de lange afdaling door het bos richting het dal wordt vaak als vrij zwaar en minder interessant ervaren, zeker na meerdere dagen wandelen op de TMB. Daarom kiezen behoorlijk wat hikers ervoor om hier tijd en energie te besparen en comfortabeler beneden aan te komen.
Let wel goed op de actuele situatie van de liften. In sommige zomerseizoenen draaien niet alle liften of kunnen bepaalde trajecten tijdelijk gesloten zijn door onderhoud of renovaties. Controleer daarom vooraf altijd de openingstijden en beschikbare verbindingen rond Courmayeur.
Handige tips voor etappe 4: Rifugio Elisabetta – Courmayeur (TMB)
- Laat je niet misleiden door de relatief lage hoogtemeters: Deze etappe oogt op papier makkelijker dan de vorige dagen, maar de lange balkonroute en constante kleine stijgingen en dalingen maken hem vermoeiender dan je zou verwachten.
- Vertrek vroeg vanuit Rifugio Elisabetta: Vooral bij helder weer is het uitzicht in de ochtend spectaculair. Daarnaast loop je het grootste deel van de balkonroute dan vaak nog relatief rustig voordat het drukker wordt richting Courmayeur.
- Neem even pauze bij Lago Combal: Dit gletsjermeer is één van de mooiste plekken van de etappe, vooral bij weinig wind wanneer de bergen weerspiegelen in het water.
- Cabane du Combal is een populaire stop voor koffie of lunch: Volgens meerdere wandelaars is dit een fijne plek om even te rusten voordat de klim richting de balkonroute begint.
- De balkonroute voelt langer dan verwacht: Omdat het pad constant langs de flank van de vallei blijft golven, heb je regelmatig het idee dat Courmayeur dichtbij is terwijl je nog uren onderweg bent. Veel mensen onderschatten vooral het mentale aspect van deze etappe.
- Sneeuwvelden kunnen hier lang blijven liggen: Zelfs midden in de zomer kunnen er nog stukken sneeuw op de balkonroute aanwezig zijn, vooral na sneeuwrijke winters.
- Neem voldoende water mee zodra je de balkonroute opgaat: Na Cabane du Combal zijn er minder logische rustpunten en voorzieningen onderweg. Wel kom je af en toe bergstromen tegen waar sommige wandelaars hun flessen bijvullen.
- Kijk goed tussen de rotsen bij Lac des Vesses: Dit gebied staat bekend als een goede plek om marmotten te spotten. Vaak hoor je ze eerst fluiten voordat je ze daadwerkelijk ziet.
- De afdaling naar Courmayeur kan zwaar zijn voor je knieën: Vooral het laatste stuk door het bos bevat steile, stoffige paden met boomwortels en losse stenen. Dit wordt gezien als één van de minst leuke delen van de dag.
- Gebruik eventueel de lift richting Dolonne of Courmayeur: In het hoogseizoen kun je boven Courmayeur een deel van de afdaling overslaan via de stoeltjeslift en kabelbaan. Dit scheelt behoorlijk wat belasting op vermoeide benen.
- Courmayeur voelt voor als een echte tussenpauze: Na meerdere dagen hooggebergte kom je hier ineens weer in een levendige Italiaanse bergplaats terecht met restaurants, winkels, supermarkten en terrasjes.
Overnachten in Courmayeur
Voor onze TMB-wandeling hebben we hier gekozen voor wat extra luxe: het 4-sterren Cresta et Duc Hotel (bekijk het hotel hier)
Na meerdere dagen in refuges is Courmayeur echt een fijne plek om even goed te herstellen. Mijn advies: kijk hier gerust naar een wat luxer hotel of misschien zelfs een accommodatie met wellness of spa.
Meer opties? Bekijk hieronder alle hotels en accommodaties in Courmayeur!