Vanuit Courmayeur klim je opnieuw de bergen in en wandel je hoog boven de Val Ferret over een van de mooiste panoramapaden van de volledige Tour du Mont Blanc. Vrijwel de hele dag kijk je uit op enorme rotswanden, gletsjers en bekende pieken zoals de Grandes Jorasses, terwijl de route langzaam verder Italië in trekt richting Arnuva.
Veel klassieke TMB-etappes eindigen onderweg bij het populaire Rifugio Walter Bonatti, een van de bekendste en meest geliefde berghutten van de route. Wij hebben er echter voor gekozen om nog ongeveer 5 kilometer verder door te lopen naar Arnuva, omdat accommodaties daar vaak net iets makkelijker te boeken zijn. Daarnaast zorgt dit ervoor dat de volgende etappe richting Zwitserland wat rustiger begint. Natuurlijk haal je bij Bonatti wel een goede lunch of snack!
Over de Tour du Mont Blanc
De Tour du Mont Blanc (TMB) is één van de bekendste meerdaagse wandelroutes van Europa. Tijdens deze tocht loop je door Frankrijk, Italië en Zwitserland, steeds met het Mont Blanc-massief op de achtergrond. In deze serie wandelen we de volledige TMB in 11 dagen. In het hoofdartikel over de Tour du Mont Blanc (TMB) lees je meer over de route, voorbereiding en planning.
Wist je dat: etappe 5 misschien wel de meeste routevarianten van de hele Tour du Mont Blanc heeft? Vooral rond Monte de la Saxe, Col Sapin en Rifugio Bonatti kun je kiezen tussen hogere, lagere, zwaardere of juist snellere routes.
Etappe 5 van Courmayeur – Arnuva
Hieronder zie je de belangrijkste routepunten van de dag
Met ongeveer 14 kilometer is etappe 5 relatief compact, maar onderschat deze dag niet. Vanuit Courmayeur wacht direct een stevige klim omhoog richting de bergflanken boven de Val Ferret. Daarna volgt een lange panoramische route met vrijwel continu uitzicht op het Mont Blanc-massief, gletsjers en bekende toppen zoals de Grandes Jorasses. In vergelijking met de eerdere etappes voelt deze dag minder ruig en technisch, maar juist opener en panoramischer.
Klim vanuit Courmayeur
De etappe start direct vanuit Courmayeur, waarna je via Villair langzaam de bebouwing achter je laat. Het eerste deel van de route loopt grotendeels door bosgebied en stijgt behoorlijk stevig richting Rifugio Bertone. Tijdens deze klim krijg je af en toe al uitzicht terug richting Courmayeur en de omliggende bergen. Pas hoger op de helling openen de panorama’s zich echt.
Rifugio Bertone
Rifugio Bertone ligt op een indrukwekkende locatie boven de vallei en vormt voor veel wandelaars de eerste echte rustplek van de dag. Vanaf hier kijk je uit over Courmayeur, de Aostavallei en delen van het Mont Blanc-massief. Rondom de refuge verandert het landschap ook duidelijk: de bossen maken plaats voor meer open bergterrein en alpiene hellingen.
Panorama’s boven de Val Ferret
Na Rifugio Bertone volgt het bekendste gedeelte van deze etappe. De route loopt hoog boven de Val Ferret over brede bergpaden langs de flank van de berg. Vrijwel de hele dag heb je uitzicht op enorme rotswanden, gletsjers en pieken aan de overkant van de vallei. Vooral de Grandes Jorasses domineren hier voortdurend het landschap.
Ondertussen wandel je door alpenweides, langs kleine beekjes en over licht golvende paden die technisch meestal niet erg moeilijk zijn. Juist daardoor voelt deze etappe vaak iets rustiger qua wandelritme dan bijvoorbeeld de zware cols van eerdere dagen. Op de hogere gedeeltes worden regelmatig marmotten gezien tussen de rotsen en grashellingen.
Rifugio Bonatti
Onderweg passeer je Rifugio Bonatti, een van de bekendste berghutten van de Tour du Mont Blanc. De refuge ligt spectaculair boven de Val Ferret en staat bekend om het uitzicht op het Mont Blanc-massief. Ook wanneer je hier niet overnacht, is dit een populaire plek voor een korte pauze, lunch of koffie onderweg.
Wist je dat: Rifugio Bonatti zo populair is dat sommige wandelaars hun volledige TMB-planning aanpassen om hier te kunnen overnachten? De refuge staat bekend om het uitzicht op het Mont Blanc-massief en is vaak maanden van tevoren volgeboekt.
Door naar Arnuva
Waar veel klassieke TMB-indelingen eindigen bij Rifugio Bonatti, hebben wij ervoor gekozen om nog verder door te lopen richting Arnuva. Hierdoor wordt etappe 6 richting Zwitserland iets beter verdeeld. Het laatste deel van deze etappe loopt verder de Val Ferret in, waar het landschap opener wordt met groene alpenweides, kleine bergboerderijen en grazende koeien. Uiteindelijk eindigt de dag bij Arnuva, diep in de Italiaanse Val Ferret vlak bij de Zwitserse grens.
Etappe inkorten, shortcuts en variaties
Etappe 5 biedt opvallend veel mogelijkheden om de route aan te passen. Dat komt vooral doordat de Val Ferret grotendeels bereikbaar blijft via de weg beneden in het dal. Daardoor kun je delen van de route inkorten, een lagere variant kiezen bij slecht weer of zelfs stukken met openbaar vervoer overslaan.
Klassieke route via Monte de la Saxe
De standaard TMB-route loopt vanuit Courmayeur omhoog richting Rifugio Bertone en volgt daarna de hoge panoramaroute over de Monte de la Saxe. Dit is de klassieke route van etappe 5 en ook de meest panoramische optie van de dag. Je wandelt hier hoog boven de Val Ferret met vrijwel constant uitzicht op het Mont Blanc-massief, de Grandes Jorasses en omliggende gletsjers.
Technisch is deze route meestal niet extreem moeilijk, maar door de constante hoogteligging, losse stenen op sommige stukken en het op-en-neer karakter kost deze variant alsnog behoorlijk wat energie. Bij goed weer is dit veruit de mooiste optie van de dag.
Variatie via Col Sapin
Vrij kort na het verlaten van Courmayeur bestaat er ook een alternatieve route via Col Sapin. Deze variant stijgt geleidelijker door de Val Sapin en sluit later weer aan op de hoofdroute. Deze route is vooral interessant wanneer de hogere toppen volledig in de wolken hangen of wanneer er veel wind staat op de kam van Monte de la Saxe.
De Col Sapin-variant bespaart een deel van de hoogtemeters van de hoofdroute en loopt beschutter door bos en valleigebied. Daardoor voelt deze route vaak rustiger en word je minder blootgesteld aan weersomstandigheden. Tegelijkertijd mis je hiermee wel een groot deel van de bekende panorama’s van de klassieke TMB-route boven de Val Ferret.
Contour Trail naar Rifugio Bonatti
Bij Rifugio Bertone kun je nog een tweede belangrijke keuze maken: de hoge hoofdroute over Monte de la Saxe of de lagere Contour Trail richting Rifugio Bonatti. Deze lagere variant volgt meer de flank van de berg en vermijdt een groot deel van de hogere kamroute.
De Contour Trail is sneller, minder zwaar en populair bij slecht weer of vermoeide benen. Wel kunnen delen van het pad bij regen modderig worden en moeten onderweg meerdere beekjes worden overgestoken.
Kort overzicht van alle varianten op etappe 5
| Variant | Verschil |
| Klassieke TMB-route via Monte de la Saxe | Meest panoramische route, standaard TMB |
| Variant via Col Sapin | Beschutter, minder hoogtemeters, handig bij mist of harde wind |
| Contour Trail naar Rifugio Bonatti | Snellere en lagere variant, bespaart energie en tijd (bespaart tot anderhalf uur en honderden hoogtemeters) |
| Hoge variant via Tête de la Tronche / Pas entre deux Sauts | Circa 2 tot 2,5 uur extra wandelen en ongeveer 600 extra hoogtemeters |
| Bus door de Val Ferret | Mogelijkheid om delen van de route over te slaan bij slecht weer, vermoeidheid of blessure |
Openbaar vervoer en shortcuts via Val Ferret
Een groot voordeel van deze etappe is dat de weg beneden in de Val Ferret grotendeels parallel loopt aan de wandelroute. Daardoor zijn er relatief veel mogelijkheden om stukken over te slaan wanneer het weer omslaat, bij vermoeidheid of wanneer accommodaties veranderen.
In het hoogseizoen rijdt buslijn 924 vanuit Courmayeur door de Val Ferret richting Arnuva. Deze bus stopt onder andere bij de afslag naar Rifugio Bonatti en rijdt helemaal door richting het einde van de vallei. Daardoor kun je:
- de zware klim vanuit Courmayeur overslaan
- direct starten bij de klim naar Rifugio Bonatti
- sneller richting Arnuva reizen
- een deel van de etappe inkorten bij slecht weer
De bushalte voor Rifugio Bonatti ligt direct onder het steile pad omhoog richting de refuge. Vanaf daar duurt de klim nog ongeveer een uur. Volgens recente informatie rijdt deze bus normaal gesproken dagelijks tijdens het TMB-seizoen en is deze in sommige zomers zelfs gratis geweest. Controleer wel altijd de actuele dienstregeling vooraf.
Halve TMB lopen, blessure of slecht weer?
Courmayeur is een van de makkelijkste plekken op de volledige Tour du Mont Blanc om je route aan te passen. Omdat het dorp goed bereikbaar is en de Val Ferret over een doorgaande weg beschikt, kun je hier relatief eenvoudig etappes inkorten, overslaan of tijdelijk stoppen met de TMB.
Loop je bijvoorbeeld slechts een halve Tour du Mont Blanc, dan is Courmayeur een logisch eind- of startpunt. Vanuit Courmayeur rijden namelijk bussen door de Mont Blanc-tunnel richting Chamonix, waardoor je vrij snel weer terug in Frankrijk bent.
Eten, drinken en bevoorrading onderweg
Etappe 5 is niet direct een dag waarop je snel zonder eten of drinken komt te zitten. Onderweg kun je pauzeren en bijvullen bij onder andere Rifugio Bertone en Rifugio Bonatti, waardoor je meestal geen extreem grote voorraad hoeft mee te dragen. Wel blijft voldoende water meenemen belangrijk, zeker op warme dagen omdat grote delen van de route vrij open en zonnig zijn. Op sommige stukken kom je bergstromen tegen, waar je (MET WATERFILTER OF ZUIVERINGSTABLETTTEN) prima uit kan drinken.
Richting Arnuva worden de voorzieningen beperkter, dus houd daar aan het einde van de etappe wel rekening mee. Gelukkig overnacht je daar bij Chalet Val Ferret, waar je uitstekend kunt eten en drinken na een lange wandeldag.
Handige tips voor etappe 5: Courmayeur – Arnuva
- Vertrek vroeg vanuit Courmayeur: Vooral bij helder weer zijn de ochtenduitzichten richting het Mont Blanc-massief indrukwekkend. Daarnaast loop je de panoramaroute vaak rustiger voordat later op de dag meer wandelaars vanuit Courmayeur omhoog komen.
- De klim naar Rifugio Bertone is direct stevig: Vanuit Courmayeur stijg je vrijwel meteen flink door het bos omhoog. Zeker met volle bepakking voelen de eerste uren zwaarder aan dan de afstand van de etappe doet vermoeden.
- Rifugio Bertone is een logisch rustpunt: Dit is de eerste grote pauzeplek van de dag voordat de echte panoramaroute begint. Vanaf hier openen de uitzichten zich volledig richting de Mont Blanc-keten.
- Neem voldoende water mee zodra je hoger op de route zit: Op de hoge balkonroute zijn minder voorzieningen dan in de eerdere daletappes. Bij warm weer kan het hier flink heet worden doordat grote delen vrij open liggen.
- Marmotten worden hier regelmatig gespot: Vooral op de hogere grashellingen rond Monte de la Saxe en richting Tête de la Tronche worden vaak marmotten gezien en gehoord tussen de rotsen.
- De hogere route via Monte de la Saxe is mooier bij helder weer: Wanneer de toppen volledig zichtbaar zijn levert dit een van de meest panoramische trajecten van de Italiaanse zijde van de TMB op. Bij mist of laaghangende bewolking kan de lagere variant via de Contour Trail prettiger zijn.
- Rifugio Bonatti is vaak maanden vooraf volgeboekt: Dit is een van de populairste refuges van de volledige Tour du Mont Blanc. Wie hier wil slapen doet er verstandig aan zeer vroeg te reserveren.
- Ook zonder overnachting is Rifugio Bonatti een goede stop: De refuge staat bekend om het terras, het uitzicht en de warme chocolademelk. Zeker bij goed weer is dit een populaire lunchplek onderweg.
- Het laatste stuk richting Arnuva voelt rustiger: Zodra je verder de Val Ferret in loopt verdwijnen veel dagwandelaars en wordt het landschap opener en stiller richting de Zwitserse grens.
- De bus door de Val Ferret kan een handige back-up zijn: Bij slecht weer, vermoeidheid of een blessure kun je delen van de etappe overslaan via de busverbinding door de vallei. De bus stopt onder andere bij de afslag naar Rifugio Bonatti en rijdt door richting Arnuva.
Overnachten in Arnouva / etappe 5 TMB
Arnuva is een stuk kleiner en rustiger dan Courmayeur: Verwacht hier geen groot bergdorp met winkels of uitgebreide voorzieningen. Het voelt meer als een afgelegen bergstop diep in de Val Ferret. Je overnacht hier in het prachtige Chalet Val Ferret of 5km eerder bij het razendpopulaire Rufugio Bonatti
Op kamperen na, heb je op dit gedeelte van de route bizar weinig opties. Wees er dus snel bij. Alternatief is om de bus te pakken vanaf Courmayeur naar Rufugio Bonatti en vanaf daar meteen etappe 6 te lopen.