De laatste etappe van onze Tour du Mont Blanc in 11 dagen brengt ons van Chamonix terug naar Les Houches, waar de volledige ronde uiteindelijk eindigt. Vanuit Chamonix nemen we eerst de Flégère-kabelbaan weer terug omhoog, waarna de route hoog boven de vallei verder loopt richting Planpraz en Le Brévent. Onderweg kijk je uit op de gletsjers rond de Aiguille du Midi, de scherpe pieken van het Mont Blanc-massief en beneden in het dal de bebouwing van Chamonix. Het pad wisselt stenige passages, ladders, bergkammen en steilere afdalingen af, terwijl onderweg plekken als Lac du Brévent en Refuge de Bellachat verschijnen. Na Le Brévent volgt de lange afdaling richting Les Houches, via bossen, haarspeldbochten en het grote Christusbeeld boven het dal, tot je uiteindelijk weer terugkomt bij het officiële begin- en eindpunt van de Tour du Mont Blanc.
Over de Tour du Mont Blanc
De Tour du Mont Blanc (TMB) is een iconische meerdaagse trektocht rond het Mont Blanc-massief, dwars door Frankrijk, Italië en Zwitserland. Wil je weten hoe de route is opgebouwd en hoe je je voorbereidt? In het hoofdartikel over de Tour du Mont Blanc vind je het complete overzicht.
Wat ga je zien op de route van etappe 11?
Vanaf Refuge de la Flégère loopt de route eerst hoog boven de Chamonixvallei richting Planpraz en Col du Brévent. Onderweg kijk je uit op de gletsjers rond de Aiguille du Midi, de scherpe rotspieken van Les Drus en beneden in het dal de bebouwing van Chamonix. Het eerste deel van de route bestaat uit stenige traverses, rotsblokken en smalle passages langs de berghelling.
De belangrijkste routepunten van de dag.
Rond Col du Brévent verandert het terrein opnieuw en loop je door een ruig granietlandschap met steenmannen, ladders en steilere rotsachtige stukken. Vanaf de kam kijk je richting het volledige Mont Blanc-massief, terwijl aan de andere kant van de route de valleien richting Les Houches zichtbaar worden. Op sommige plekken liggen zelfs midden in de zomer nog sneeuwvelden langs het pad.

Na Le Brévent begint de lange afdaling richting Les Houches. Eerst daal je af langs kale rotshellingen en richting Lac du Brévent, waarna het pad verder zakt naar Refuge de Bellachat. Vanaf het terras van deze refuge kijk je uit over de volledige Chamonixvallei en de gletsjers aan de overzijde van het dal. Daarna verdwijnen de rotsachtige delen langzaam uit beeld en wandel je verder door bossen met lange haarspeldbochten, beekjes en enkele passages met metalen handgrepen langs de rotsen.
Vlak voor Les Houches passeer je het grote Christusbeeld van Statue du Christ Roi, dat hoog boven het dal staat. Daarna volgen de laatste paden langs de rivier en door het dorp, tot je uiteindelijk terugkomt bij het officiële begin- en eindpunt van de Tour du Mont Blanc.

Alternatieve routes en varianten tijdens etappe 11
Voor deze laatste etappe van de Tour du Mont Blanc bestaat geen echte bekende hoge variant zoals bijvoorbeeld de Fenêtre d’Arpette of Col des Fours tijdens eerdere dagen. De officiële TMB-route loopt simpelweg van Flégère via Col du Brévent en Refuge de Bellachat naar Les Houches. Wel kiezen sommige wandelaars onderweg voor liften of kleine aanpassingen aan de route, vooral bij slecht weer, vermoeide benen of wanneer er nog sneeuw ligt rond Le Brévent.
Liftoptie via Planpraz of Le Brévent
Rond Planpraz en Le Brévent liggen meerdere kabelbanen die je onderweg kunt gebruiken. De bekendste optie is de kabelbaan vanaf Planpraz omhoog richting Le Brévent. Daarmee sla je de klim naar Col du Brévent over, vooral handig wanneer er nog sneeuwvelden liggen of wanneer je de ladders en steilere passages liever vermijdt. Vanaf Le Brévent kun je daarna weer verder wandelen richting Refuge de Bellachat en Les Houches.
Daarnaast kun je vanuit Planpraz of Le Brévent ook volledig afdalen naar Chamonix met de kabelbaan. Sommige wandelaars gebruiken dit wanneer het weer plots omslaat of wanneer ze ervoor kiezen de laatste afdaling richting Les Houches niet meer te lopen.
Let op vroeg in het seizoen: Rond Col du Brévent blijven soms tot ver in juni of begin juli sneeuwvelden liggen. Vooral de steilere passages en ladders kunnen dan lastiger of gevaarlijker worden. In die omstandigheden kiezen veel wandelaars ervoor om gebruik te maken van de kabelbaan richting Le Brévent in plaats van het volledige hoge traject te lopen.
Route inkorten richting Chamonix

Omdat Flégère, Planpraz en Le Brévent allemaal met liften verbonden zijn aan Chamonix, is dit een van de makkelijkste TMB-etappes om onderweg af te breken. Vooral bij slecht weer of vermoeidheid kun je relatief eenvoudig terug afdalen naar de vallei en eventueel later weer aansluiten op de route. Dat maakt deze etappe logistiek een stuk flexibeler dan veel eerdere dagen op de Tour du Mont Blanc.
Helemaal overslaan? Vanuit Chamonix rijden regelmatig bussen en treinen richting Les Houches. Daarmee bereik je het eindpunt van de etappe in ongeveer 15 tot 20 minuten, in plaats van een halve dag wandelen over de TMB-route.
Handige tips voor de laatste etappe van de TMB
- Water en eten: Op deze etappe kom je regelmatig plekken tegen waar je iets kunt eten of drinken, zoals bij Flégère, Planpraz, Le Brévent en Refuge de Bellachat. Je hoeft daarom meestal geen extreme hoeveelheid water mee te nemen. Wel zijn er onderweg minder natuurlijke waterpunten dan tijdens sommige Zwitserse etappes.
- Vertrek vroeg bij warm weer: Grote delen van deze route liggen hoog en open op de berghellingen boven Chamonix. Vooral rond Le Brévent kan het op zonnige dagen flink warm worden doordat je lange tijd weinig schaduw hebt.
- Let goed op steenslag: Vooral tussen Flégère en Col du Brévent steek je meerdere rotsachtige passages en blokkenvelden over. Op sommige stukken kunnen losse stenen naar beneden komen door wandelaars hoger op de route.
- Ladders bij Brévent: Vlak voor Brèche du Brévent kom je de bekende ladders van deze etappe tegen. Ze zijn technisch goed te doen, maar bij regen of sneeuw vragen ze extra concentratie.
- Kabelbaan als backup: Rond Planpraz en Le Brévent kun je eenvoudig gebruikmaken van kabelbanen richting Chamonix. Handig wanneer het weer omslaat of wanneer je de hoge passages wilt vermijden.
- Refuge de Bellachat: Deze kleine refuge ligt op een spectaculaire plek boven de Chamonixvallei. Vanaf het terras kijk je recht richting de gletsjers van het Mont Blanc-massief. Veel wandelaars stoppen hier voor koffie, lunch of een korte pauze onderweg.
- Lange afdaling: Hoewel deze etappe minder hoogtemeters stijgen heeft dan sommige eerdere dagen, blijft de afdaling richting Les Houches lang. Vooral knieën en bovenbenen voelen dit stuk vaak goed aan tegen het einde van de TMB.
- Let op gladde rotsen: Granietplaten, losse stenen en boomwortels kunnen na regen behoorlijk glad worden. Vooral het onderste deel richting Les Houches vraagt dan extra aandacht.
- Marmotten en steenbokken: Rond de hogere rotsachtige delen bij Le Brévent en de open hellingen richting Bellachat worden regelmatig marmotten en steenbokken gezien. Vooral vroeg in de ochtend is de kans groter dat je dieren spot.
- Christusbeeld boven Les Houches: Vlak voor het einde van de route passeer je het enorme Statue du Christ Roi. Dit betonnen beeld uit 1933 staat hoog boven het dal en is bijna niet te missen.
- Laatste kilometers onderschatten veel mensen: Zodra je Les Houches beneden ziet liggen lijkt het alsof je er bijna bent, maar de afdaling door het bos duurt vaak nog langer dan verwacht door de vele haarspeldbochten.
Overnachten na etappe 11
Les Houches is voor veel wandelaars het officiële eindpunt van de Tour du Mont Blanc, met verschillende hotels, chalets, campings en appartementen verspreid door het dorp en de omliggende vallei. Sommige wandelaars blijven hier nog een nacht slapen, terwijl anderen direct doorreizen richting Genève of Chamonix.
Voor onze TMB-wandeling kiezen wij ervoor om na afloop met de bus terug te reizen richting Genève, omdat onze vlucht de volgende ochtend vroeg vertrekt. Wij slapen daarom in ibis Genève Aéroport (bekijk het hotel hier), een erg praktisch hotel vlak bij de luchthaven. Vooral wanneer je een vroege vlucht hebt is dit echt een aanrader, mede door de goede verbindingen met luchthaven en openbaar vervoer.
Liever nog in de buurt van de TMB blijven? Bekijk hieronder alle hotels, campings en accommodaties in Les Houches of Chamonix!
TMB in 11 dagen – etappes
Overzicht van alle etappes van de Tour du Mont Blanc:
- Etappe 1: Les Houches – Les Contamines
- Etappe 2: Les Contamines – Les Chapieux
- Etappe 3: Les Chapieux – Rifugio Elisabetta
- Etappe 4: Rifugio Elisabetta – Courmayeur
- Etappe 5: Courmayeur – Arnuva
- Etappe 6: Arnuva – La Fouly
- Etappe 7: La Fouly – Champex-Lac
- Etappe 8: Champex-Lac – Trient
- Etappe 9: Trient – Argentière
- Etappe 10: Argentière – Chamonix via La Flégère
- Etappe 11: Chamonix – Les Houches

